Michiel Verbeek

10 jan

De gemeente Haren heeft met het besluit van zelfstandigheid en een forse bezuinigingsopdracht van de gemeenteraad een organisatie ontwikkeltraject aangekondigd. De gemeentesecretaris/directeur van de organisatie met het managementteam komen dit voorjaar met voorstellen. Ondertussen denk ik na en lees ik over organisatieverandering. In de kerstvakantie heb ik het nieuwe boek van Arend Ardon gelezen: Ontketen Vernieuwing.

Verlang je naar wat meer sprankeling in je organisatie, ontketen dan vernieuwing, staat er in de beschrijving van het boek. Veel managementboeken zijn vol geschreven met prachtige slogans als: versterken innovatiekracht en creativiteit, verbetering samenwerking afdelingen, ondernemerschap en proactief gedrag stimuleren, versterken zelfredzaamheid en zelfsturing, een leercultuur creëren met onderlinge feedback, het heilige vuur en beweging en energie aanwakkeren. De rode draad in het boek van Arend Ardon is dat vernieuwing alleen tot stand komt langs een vernieuwende weg. En inspiratie kan alleen ontstaan uit inspirerende interventies.

Vernieuwing loopt niet lineair

Vernieuwing loopt niet lineair met het bedenken van plannen en vervolgens stapsgewijs implementeren. Vernieuwing is een proces van experimenteren en van leren en reflecteren. Ardon schetst 7 inconsistenties waarmee we vernieuwing aan ketens leggen: 1. We willen vernieuwen via oude structuren. 2. We willen nieuwe kansen ontdekken langs platgetreden paden. 3. We willen verantwoordelijkheid stimuleren met top-down plannen. 4. We willen bewegen zonder verrassingen. 5. We willen vernieuwing creëren om problemen op te lossen. 6. We willen anders werken met bestaande taal. 7. We willen leren en tegelijk beschermen wat we bedacht hebben. Een rem op vernieuwing wordt gevormd door: coördinatie, procedures, structuren en beoordelingssystemen. De cyclus probleem, plan, oplossing werkt prima bij invoering van nieuwe beleidsmaatregelen of een nieuw systeem, maar minder bij het ontketenen van vernieuwing. Als we gewend zijn aan beheersing en stabiliteit zal beweging leiden tot meer stabiliteit.

Een andere kijk op organiseren

Arend Ardon zet in een schema de oude wijze van organiseren en zet daar iets nieuws tegenover. De oude aanpak laat zich kenschetsen door: reactief, sense of urgency, feiten en cijfers, problem solving, veranderplan uitrollen en structuren en systemen. Na ontketening van vernieuwing is de kenschets: proactief, sense of belonging, belief en why (storytelling) creating, beweging creëren en gedrag, interacties, patronen en energie. Het doorbreken van patronen gebeurt volgens Ardon door: reflecteren, samen onderzoeken, confronteren en context wijzigen. Vernieuwen is anders denken en anders doen! Managers die opzien tegen de nieuwe aanpak worden bemoedigd met de gedachte dat vernieuwingskracht overal al in de organisatie zit. Het is een kwestie van leren zien! Het helpt om verlangen op te wekken. Dat werkt beter dan druk. Toen ik dat las moest ik direct denken aan de prachtige uitspraak van Antoine de Saint_Exupery: Als je een schip wilt bouwen roep dan geen mannen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven. In plaats daarvan leer ze te verlangen naar de eindeloze zee. En bij ‘beleif en why’ moest ik denken aan de Golden Circle van Simon Sinek


Sinek heeft ontdekt dat bij de inspirerende bedrijven als bijvoorbeeld Apple de Golden Circle van binnen naar buiten werkt. Daar staat ‘het waarom’ centraal. Dat leidt ertoe dat denken, handelen en communiceren op dezelfde manier gaat. Dat geeft kracht! Terug naar Ardon. Geef ruimte voor experimenteren en laat medewerkers leren. Als medewerkers betekenisvol werk doen, motiveren ze zichzelf en veranderen ze zichzelf en elkaar. Vooruitgang vraagt niet om controle, volgens Ardon, maar om resultaten en waardering.

Leiderschap

Wat voor leiderschap hoort hierbij? Leiderschap in vernieuwing betekent experimenteren met nieuw gedrag en steeds weer reflecteren op de effecten, individueel, maar vooral ook gezamenlijk. Ardon denkt aan bewogen leiderschap. Dat betekent dromen delen, mensen bij elkaar brengen, vlammetjes aanwakkeren, zwakke signalen uitvergroten, activisten uitdagen, blokkades kraken en consistent handelen.

Ontketen vernieuwing

Vernieuwingskracht zit volgens Arend Ardon in vrijwel iedere organisatie. Je moet het leren zien. Probeer je het top-down door te voeren creëer je blokkades. Zoek naar een samenbindend perspectief en begin met experimenteren door een paar mensen. Probeer de verspreiding te laten gaan door informele netwerken en door peer-to-peer beïnvloeding. Net als in de sport levert succes weer nieuw succes op, in een organisatie werkt zichtbare vooruitgang versterkend. En tot slot proberen bewogen leiders te stimuleren met kleine krachtige duwtjes.  



Michiel Verbeek, 10 januari 2016

 

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *