Michiel Verbeek

29 apr

An Kramer laat in dit boek zien hoe je kunt werken met de informele organisatie: de energie, connecties, werkwijzen en ideeën die nu nog onzichtbaar onder de medewerkers leven. Wie die informele organisatie weet te vinden en te gebruiken (zonder haar geweld aan te doen), heeft daarmee de oplossing voor allerlei taaie verandervraagstukken in huis. Je verandert langs bestaande paadjes en creëert nieuw

Met veel plezier heb ik het boek De Olifantenpaadjes van An Kramer gelezen. Hieronder puntsgewijs een aantal opmerkelijke onderdelen.

1. De informele organisatie zoekt en vindt – net als onkruid – de ruimte tussen de regels en tegels, daar waar ruimte, licht en voedsel zijn.

2. Olifantenpaadjes zijn de paadjes die mensen maken om sneller van de ene naar de andere plek te gaan, door een rechte hoek af te snijden in een bocht.

3. In het ijsbergmodel van French en Bell is een mooi onderscheid gemaakt tussen de formele- en de informele organisatie.

4. An Kramer noemt zes leidende principes voor eigentijdse verandering: Duurzame bijdrage, Zelfsturing, De hele mens, Collectief, Fluïde grenzen en Onaf.

5. Dat ‘onaf’ wordt verder uitgewerkt. Een organisatie is als een informeel, levend systeem, dat zijn wortels heeft in waarden en visie, maar in vorm en structuur veel opener, onvoorspelbaarder en bewegelijker is en dient te zijn. Dat betekent dat een organisatie altijd onaf is. Denken en handelen vanuit ‘onaf’ helpt ten eerste om te beginnen. ONAF wordt ook gezien als het nieuwe SMART: Open, Nuttig, Aansprekend en Flexibel. Onaf impliceert ook werken vanuit een gewoonte van experimenteren. Als veranderaar acteer je in het spanningsveld tussen laten gebeuren en actief ingrijpen. Verandering zal niet alleen maar vanzelf ontstaan. Je moet wel degelijk interventies doen, en vaak juist krachtige.'

6. Kramer tipt voor het gang brengen van een verandering: Zoek de changemakers in je organisatie op, maak ze wakker, verzamel je met elkaar. ‘In en met je eigen netwerken vinden en maken we olifantenpaadjes’. De kunst is om aan te sluiten bij de veranderkracht die er al is.

7. De leider hoeft de strategie niet te bedenken, maar moet vooral luisteren naar ‘wat er wil ontstaan’; strategie is een proces dat mee ontwikkelt met de veranderingen in markt en maatschappij. Er wordt geen energie besteed aan het voorspellen en beheersen van de toekomst. Het draait om vertrouwen, aanvoelen, inspelen, leren, ontwikkelen en groeien.'

8. Frederic Laloux beschrijft hoe organisaties die ervaren zijn in nieuwe zelfsturende organisatievormen niet bezig zijn om machtsongelijkheid op te heffen, maar om deze te overstijgen. Het gaat er dan niet om ‘hoe iedereen evenveel macht kan hebben’, maar ‘hoe iedereen macht kan hebben’. Je hebt macht als je je talenten en ambities volgt'

9. Kramer spreekt over nomadisch veranderen. Nomaden zijn niet op reis, maar altijd onderweg, dat is hun manier van leven. In ons denken zit nog diep verankerd dat er een moment komt waarop we de bestemming bereiken en waarop we kunnen zeggen dat we er zijn, of in het geval van verandering: dat het klaar en opgelost is. Maar dat moment is er niet meer: verandering is nooit af. Dat klinkt allemaal mooi: altijd verandering en tegelijkertijd houvast. Maar hoe ziet dat er in de praktijk uit? Waar halen we de zekerheid en stabiliteit vandaan waar we behoefte aan hebben? Nomaden hebben hun thuis altijd bij zich. Voor het omgaan met permanente veranderingen heb je waarden nodig als innerlijk kompas.

10. Veranderen bij An Kramer betekent niet meer de stip op de horizon formuleren en dan zo snel mogelijk van de ‘Ist’ situatie naar de ‘Soll’ situatie veranderen. Bij veranderen gaat het om gezamenlijk te onderzoeken, betekenis te geven, te experimenteren en daarop te reflecteren. Zo kom je tot nieuwe inzichten. An Kramer adviseert: vorm ‘een karavaan’, claim autonomie, reframe beperkende veronderstellingen en experimenteer met onomkeerbare acties. Het lijkt eenvoudig maar dat is het niet. Het is wel spannend, geeft energie en is vol verrassingen.

Michiel Verbeek, 29 april 2017

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *